Góc nhìn của Kiến trúc sư Bùi Huy Hội: Chính quyền có vô can?

       Tôi từng kinh doanh vũ trường, karaoke, nhà hàng. Thường đêm cuối tuần, khách hàng có thể lên tới cả gần nghìn.

        Vũ trường và karaoke trên tầng hai, có cầu thang rộng để khách đi lại. Tôi vẫn cho thiết kế, xây dựng hai cầu thang thoát hiểm bên hông, sử dụng khi có sự cố. 

        Gần chục năm kinh doanh, nhờ Trời, hai cầu thang phụ này chỉ dùng trong việc đi lại của nhân viên, chưa một lần sử dụng cho việc thoát hiểm.

        Vũ trường, karaoke, do yêu cầu về trang âm, cần phải kín, sử dụng nhiều vật liệu cách âm, dễ cháy: salon gỗ, đệm mút, bọc vải, trải thảm... Nhiều thiết bị âm thanh, ánh sáng công suất lớn treo trên tường, trên trần. Dây điện, dây dẫn đi ngầm, nổi, trong tường, dưới sàn, dưới thảm, trên trần, có thể nói là khắp nơi.

        Chưa nói gì đến phá hoại, chỉ sơ ý nhỏ như một mẩu thuốc lá rơi xuống thảm, một sự cố chập điện, đều có thể trở thành thảm họa lớn cho tài sản và sinh mạng hàng trăm, hàng nghìn người.

        Những năm 1990, quy định về phòng chống cháy, nổ chưa đầy đủ, cụ thể; trang thiết bị báo cháy, sơ cứu chưa hiện đại như hiện nay. Đương nhiên, quy trình thẩm định, xét duyệt, cấp phép của cơ quan chuyên môn về cháy, nổ cũng đơn giản, sơ sài hơn.

        Thực ra, để được các cơ quan cấp phép chấp thuận, có nhiều cách. Có thể chạy, nộp tiền bảo kê, chí ít cũng nhận được sự dễ dãi khi kiểm tra một cách qua loa, chiếu lệ. Tôi chọn cách làm ăn nghiêm túc, lâu dài, không chọn phương án chạy.

        Vũ trường, karaoke là loại kinh doanh có điều kiện, là nơi tập trung đông, ồn ào, tính mạng con người, không phải chuyện đùa. Kinh doanh vũ trường, karaoke phải tự ý thức được tính chất đặc thù và những rủi ro tiềm ẩn. Khi chưa đủ điều kiện kinh doanh lại trông vào sự dễ dãi, được hiểu thực chất là bảo kê của chính quyền, việc sẽ xảy ra cháy nổ là đương nhiên. Chỉ là lúc nào, ngày nào, giờ nào.

        Tôi kể lại chuyện này, để liên hệ về vụ cháy quán karaoke hôm qua ở 68 Trần Thái Tông, Hà Nội. Cơ quan cảnh sát điều tra đã quyết định khởi tố vụ án. Qua báo chí đưa tin, dễ dàng nhận thấy: biển quảng cáo bằng vật liệu dễ cháy, che kín toàn bộ mặt tiền, cản trở lực lượng cứu hoả; không có lối thoát hiểm thuận lợi, đủ cần khi xảy ra sự cố; không có họng cứu hoả, hoặc rỉ sét, không có nước; bình cứu hoả nặng về trang trí; nhân viên không được trang bị kĩ năng đối phó với cháy nổ; biển báo, chỉ dẫn khách không đầy đủ; thậm chí, giấy phép kinh doanh còn chưa được cấp mà vẫn cho khách vào hát...

        Chủ cơ sở kinh doanh phải chịu trách nhiệm, đương nhiên. Nhưng chẳng lẽ chỉ có họ? Tôi nghe phát biểu của một vị quan chức rằng, quán này đã bị phạt, đã được cảnh báo, nhưng vẫn cố tình hoạt động và khẳng định họ "đã làm hết trách nhiệm" mà muốn bật cười.

        Hơn chục mạng người đã chết sau một vụ cháy, nổ giữa thủ đô là một kết cục vô cùng bi thảm không thể chấp nhận được. Các cơ quan có liên quan và chính quyền sở tại không thể vô can.

        Từng có cháy lớn ở Zone 9, cháy karaoke Nguyễn Khang, cháy nhà xưởng, cháy chung cư, cháy cửa hàng bán xe, cháy cơ sở kinh doanh không đảm bảo an toàn...

        Câu hỏi đặt ra là: 

        - Có hay không một chính quyền phường, quận, với những công chức, viên chức tử tế, trách nhiệm không bảo kê cho các cơ sở kinh doanh karaoke, quán bar, nhà hàng chưa đủ điều kiện về phòng chống cháy nổ, an toàn vệ sinh thực phẩm?

        - Có thật là các cơ sở kinh doanh đỏ đen, cờ bạc; mại dâm trá hình, tiêu thụ đồ trộm cắp, hàng giả, trốn lậu thuế... đều tổ chức chặt chẽ, tinh vi đến nỗi chính quyền dù quyết tâm, mưu trí, toàn tâm toàn ý vẫn bị qua mặt?

        Chắc chắn là không phải. Là người từng kinh doanh dịch vụ này, tôi chắc chắn chẳng cơ sở kinh doanh dịch vụ nào che mắt được hệ thống chính quyền tinh tường và dày đặc của ta.

        Những tệ nạn xã hội, tiêu cực dẫn đến những bất ổn này, trước hết là trách nhiệm của chính quyền.

        Một đốm lửa nhỏ, nếu làm ngơ sẽ trở thành một đám cháy lớn. Một đám cháy lớn, không kiểm soát sẽ thiêu huỷ không chỉ những vật liệu bắt lửa.

Người tung tin 'hơn 50 xe tháp tùng Chủ tịch Quốc hội' bị xử phạt

Nam thanh niên 23 tuổi tung tin đồn "đoàn hơn 50 xe tháp tùng Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân về thăm Bến Tre" trên trang cá nhân bị cơ quan chức năng xử phạt hành chính.

Ngày 2/11, ông Trần Văn Thanh, Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Bến Tre cho biết, sở phối hợp công an đã ra quyết định xử phạt anh Nguyễn Chí Khương (23 tuổi, huyện Giồng Trôm) với hình thức giáo dục, nhắc nhở về hành vi cung cấp nội dung thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân, quy định tại Nghị định 174 của Chính phủ.

Tại cơ quan chức năng, anh Khương thừa nhận ngày 28/10 đã dùng điện thoại quay clip cảnh đoàn xe hơn 50 chiếc rồi đăng lên trang cá nhân với chú thích: "Đoàn xe Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân về thăm Bến Tre".

Clip đã được một số người chia sẻ, bình luận với nội dung xuyên tạc. Sau đó, UBND tỉnh Bến Tre khẳng định đoàn xe trong clip là của các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và đơn vị chức năng của tỉnh Bến Tre tham gia diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh năm 2016. Sau khi tham quan diễn tập tại TP Bến Tre và huyện Giồng Trôm, đoàn tiếp tục về huyện Bình Đại tham quan phần thực binh tại khu vực cống đập Ba Lai và bãi biển Thừa Đức.

Anh Khương nói mình đăng clip với mục đích câu like chứ không có động cơ khác. Sau khi cơ quan chức năng mời làm việc, anh đã nhanh chóng gỡ bỏ các thông tin này trên trang cá nhân, đồng thời đính chính, xin lỗi về hành vi của mình.

"Tôi hoàn toàn xin lỗi trước hành vi sai trái của mình. Tôi xin hứa từ nay sẽ không bao giờ tái phạm", anh Khương thừa nhận trong biên bản.

Theo ông Thanh, xét động cơ của anh Khương chỉ nhằm câu like, anh cũng hợp tác tốt với cơ quan chức năng, hối hận về hành vi của mình và lần đầu vi phạm nên chỉ giáo dục nhắc nhở chứ không chế tài. Mức phạt của hành vi này đối với tổ chức là 10-20 triệu đồng, cá nhân 5-10 triệu đồng.

                                                                                                              

SỰ NGUY HẠI CỦA VIỆC “TỰ DIỄN BIẾN”, “TỰ CHUYỂN HÓA”

Như chúng ta đã biết, sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Xây dựng chỉnh đốn Đảng luôn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghhiax sống còn với Đảng ta, chế độ ta. Thực hiện Nghị quyết XII, Ban Chấp hành Trung ương đã quyết định, Hội nghị lần thứ 4 cần thảo luận đề ra Nghị quyết về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”. Đay là vấn đề vừa hệ trọng, vừa cấp bách, và là một trong sáu nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ này.

Thực hiện nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về xây dựng Đảng, với quyết tâm chính trị rất cao của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng. Nhưng tình trạng suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi, có mặt còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn, có thể gây hậu quả, nguy hại khôn lường.

Nguy hại khôn lường, vì sao? Bởi vì khi một số cán bộ Đảng viên, đặc biệt người có chức, có quyền suy thoái về tư tưởng đạo đức thì bản thân sự suy thoái đó sẽ có tác động dây truyền đến các thế hệ công dân khác. Trước hết những người trong gia đình họ, trong khu chung cư của họ và trong xã hội dẫn tới hệ lụy mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh, đó là nguy cơ dẫn tới tự diễn biến. Nói tự diễn biến tức là không phải từ bên ngoài tác động vào mà là tự mình tha hóa, tự mình biến chất, không còn là mình nữa.

Bác Hồ trước khi ra đi đã căn dặn chúng ta “Chủ nghĩa cá nhân là kẻ thù không đội trời chung của đạo đức cách mạng”. Nếu người cán bộ, Đảng viên của Đảng không còn đạo đức cách mạng nữa thì họ có thể mang danh hiệu Đảng viên Cộng sản không? Chắc chắn là không. Vậy muốn có đạo đức cách mạng thì phải làm gì? Phải “Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư”. Những điều diễn ra hiện nay trong một bộ phận cán bộ, Đảng viên, đặc biệt những người có chức có quyền đã chứng tỏ họ đã quên lời dặn của Bác, thậm chí họ không muốn thực hiện lời dặn của Bác. Sự tự diễn biến, tự chuyển hóa là như vậy.

Gần đây nhất là vụ nguyên Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ  Huy Hoàng. Với những sai lầm gây hậu quả nghiêm trọng khi còn đương chức của ông ta mà Ủy ban kiểm tra Trung ương Đảng đã kết luận thì ông ta có đủ tư cách của Đảng viên Cộng sản nữa không? Chưa nói lúc đương nhiệm, tư cách của ông ta là Uỷ viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng Đoàn, Bí thư Ban cán sự của Bộ Công thương, để thấy “tự diễn biến” là nguy hiểm như vậy, tự mình tự đánh mất mình là như vậy. Hàng loạt những vụ tham nhũng, lợi dụng chức quyền để đưa người nhà người thân vào những chức vụ béo bở, hiện tượng đó gần đây xuất hiện nhiều gây nhức nhối trong xã hội. Bác Hồ nói rằng “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”, thì hành động vơ vét cho cá nhân, lối sống bê tha của một bộ phận cán bộ đảng viên đó có đạo đức, văn minh không?.

Hàng loạt hiện tượng tiêu cực, sai phạm diễn ra hiện nay trong một số cán bộ đảng viên nói lên điều gì? Họ có còn là Đảng viên Cộng sản về thực chất nữa không, hay chỉ mang danh là Cộng sản thôi?

Nhớ lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bác nói rằng: “Một Đảng mà không dám thừa nhận khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng”. Một Đảng chân chính là Đảng dám nói thẳng, dám thừa nhận khuyết điểm của mình và chỉ ra cái sai lầm, khuyết điểm đó và biện pháp khắc phục cái sai lầm khuyết điểm đó là gì. Thậm chí cùng một khuyết điểm, người Đảng viên có cương vị càng cao thì phải xử lí càng nặng. Vì sao như vậy? Vì người ở cương vị cao thì sự suy thoái, sai phạm sẽ nguy hiểm hơn nhiều so với người Đảng viên bình thường. Như thế mới là hợp lí, như thế mới là xây dựng, củng cố Đảng ta./

Cái gốc của mọi công việc

          Công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại của cách mạng. Nhận thức rõ cán bộ là cái gốc của mọi công việc, thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém, mỗi người phải tự rèn luyện để có đức, có tâm, đủ tầm đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện của đất nước.

        Thời gian qua, dư luận nhân dân cả nước bức xúc trước những vụ việc nghiêm trọng như vụ ông Trịnh Xuân Thanh, khi lãnh đạo một doanh nghiệp nhà nước đã làm ăn thua lỗ hàng nghìn tỷ đồng mà vẫn được bổ nhiệm tiếp lên những chức vụ ngày càng cao ở Bộ Công thương. Hay như vụ Phạm Công Danh và đồng phạm đã làm thất thoát hơn 9.000 tỷ đồng ở Ngân hàng Xây dựng. Trong báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân cả nước, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân đã nêu trước Quốc hội về tình trạng tiêu cực, chẳng hạn một lãnh đạo huyện Đông Anh (Hà Nội) bị dân tố biến đất công thành đất tư; chuyện “cát tặc” hoành hành, “lâm tặc” chặt phá rừng nhân dân biết nhưng cán bộ có trách nhiệm không biết, “không chịu trách nhiệm trước pháp luật và nhân dân” v.v... Một bộ phận cán bộ biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, lãng phí, sách nhiễu nhân dân, thiếu tu dưỡng rèn luyện, có biểu hiện dao động, giảm sút lòng tin vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng là thực trạng đáng báo động. Tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn biến ngày càng phức tạp, tệ nạn như “chạy chức, chạy quyền, chạy tội, chạy bằng cấp”, chưa được ngăn chặn có hiệu quả. Tất cả những sự vụ đó đều có nguyên nhân từ công tác cán bộ, hoặc có liên quan đến công tác cán bộ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước. Nếu đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, đạo đức tốt, liệu có thể xảy ra nhiều tiêu cực đến thế?

        Do đó, bài học về công tác cán bộ, lựa chọn, sử dụng cán bộ cực kỳ quan trọng. Đại hội XII của Đảng đã chỉ rõ cần: “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực và phẩm chất, ngang tầm nhiệm vụ. Có cơ chế, chính sách phát hiện, thu hút, sử dụng nhân tài”; “Tiếp tục ban hành và thực hiện các quy định, quy chế, cơ chế trong công tác cán bộ bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và chặt chẽ giữa các khâu, liên thông giữa các cấp; trong đó có quy chế về đánh giá đúng đắn, khách quan đối với cán bộ, để có cơ sở sử dụng, bố trí cán bộ, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng chạy chức, chạy tuổi, chạy bằng cấp...”. Đó là những chủ trương, hành động thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, có tài, có đức để phụng sự đất nước.

        Công tác cán bộ gồm nhiều khâu, từ phát hiện, tuyển chọn, nhận xét, đánh giá, đến quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, bổ nhiệm, sử dụng và thực hiện chính sách đối với cán bộ. Các khâu của công tác cán bộ có quan hệ chặt chẽ, mật thiết với nhau, tác động, thúc đẩy lẫn nhau. Thực hiện tốt khâu này sẽ là tiền đề và cơ sở để thực hiện tốt các khâu khác và ngược lại, nếu một khâu nào đó thực hiện chưa tốt, không đúng quy trình sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các khâu khác và kết quả chung của công tác cán bộ. Vì vậy, phải kết hợp chặt chẽ và thực hiện đồng bộ tất cả các khâu, không được coi nhẹ hoặc bỏ qua một khâu nào. Để làm tốt công tác cán bộ cần phải có sự cộng lực từ hai phía: Đảng lãnh đạo và cá nhân từng người. Cán bộ cần đáp ứng 3 yêu cầu (có trình độ, năng lực; văn hóa làm việc khoa học, hiệu quả, vì dân; bản lĩnh vững vàng). Muốn thế, cần thực hiện và 4 giải pháp (Một là, tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ phù hợp với tình hình mới. Hai là, tạo môi trường học tập cho đội ngũ cán bộ. Ba là, làm tốt công tác luân chuyển, tạo điều kiện cho cán bộ trưởng thành trong thực tiễn. Bốn là, có chính sách đãi ngộ thỏa đáng). Từng cán bộ, đảng viên cần thực hiện tốt việc “tu thân, tề gia”, tự nghiêm khắc với chính bản thân và gia đình, làm tốt công tác tự phê bình và phê bình theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”.

        Đảng ta luôn quan tâm đến công tác cán bộ và xác định việc xây dựng đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại của cách mạng. Đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác cán bộ: “Xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt thì công tác cán bộ là then chốt của nhiệm vụ then chốt”. Thực hiện lời dạy của Bác Hồ: Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém, mỗi người phải tự rèn luyện để có đức, có tâm, đủ tầm đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện của đất nước.

Cán bộ cần phải học để làm “đầy tớ” nhân dân

          

          Cách đây 71 năm, ngay sau khi đất nước được độc lập, ngày 8-9-1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động phong trào “xóa nạn mù chữ” trong cả nước, thực hiện chống “giặc dốt” - kẻ thù nguy hiểm cùng với “giặc đói” và “giặc ngoại xâm” lúc bấy giờ. Sau nhiều thập kỷ, trình độ văn hóa của người dân Việt Nam tuy đã được nâng lên, hết mù chữ nhưng theo đánh giá của các chuyên gia còn nhiều khiếm khuyết về văn hóa, trong đó có giáo dục, đào tạo đối với cán bộ và nhân dân. Điều đó cho thấy rằng, rất cần phải tiếp tục mổ xẻ vấn đề “học” ở nước ta hiện nay. 

          Tại sao phải học? Giặc dốt là muốn nói đến sự thiếu thốn về tinh thần, tức tri thức và văn hóa - thuộc phần “đầu” của thể trạng con người; còn giặc đói là muốn nói đến sự thiếu thốn về vật chất, tức chính trị và kinh tế - thuộc phần “thân” của thể trạng con người. Điều đó có nghĩa là, vật chất và tinh thần được nhìn nhận là hai mặt cơ bản trong thể trạng con người. Theo đó, học tập kiến thức các môn như tự nhiên, xã hội là để sáng tạo ra giá trị, lợi ích văn hóa - tinh thần; còn thực hành công việc bằng lao động chân tay, trí óc là để tạo ra giá trị, lợi ích vật chất. Vật chất và tinh thần là hai vấn đề không thể thiếu đối với đời sống con người. Sinh thời, Hồ Chí Minh thường nói đến việc học và hành như vậy, tức vừa phải học, vừa phải làm (nói và làm). Cũng như muốn đánh thắng giặc “ngoại xâm” (đế quốc, thực dân) thì phải tăng gia sản xuất; còn muốn đánh thắng giặc “nội xâm” (nghèo đói, dốt nát) thì phải học và hành. Nói một cách hình ảnh, giặc ngoại xâm là muốn nói đến kẻ đã xâm phạm vào luật pháp (biên giới) của quốc gia, tức phần “cổ” của thể trạng con người; còn giặc nội xâm là muốn nói đến những kẻ đã xâm phạm vào vật chất và tinh thần của quốc gia, tức phần “đầu” và “thân” của thể trạng con người. Học là để nâng cao thể chất của cái đầu, tức nâng cao trình độ tri thức và văn hóa; còn hành là để nâng cao thể lực của cái thân, tức nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý kinh tế xã hội. Không có học và hành con người sẽ không tồn tại được. Do vậy, học vừa là nhu cầu, vừa là trách nhiệm của mỗi người sống trong xã hội. Đã là con người thì cần phải học; không học thì con người chỉ có thể quay trở lại thành con vật. 

          Học để làm gì và học như thế nào? Trong mỗi quốc gia đều có các cán bộ, tức những người có trách nhiệm trước quốc dân; đều có những người dân, tức những người có bổn phận, nghĩa vụ với Tổ quốc. Hai loại công dân này đều cần phải học. 

          Nhìn từ phía người dân, học là để biết cách “làm chủ” xã hội. Nếu người dân không học các kiến thức phổ thông, trong đó có các kiến thức cơ bản như luật pháp, lịch sử, đạo đức… sẽ không thể biết làm chủ. Lâu nay nhiều người dân chỉ được nghe, chứ chưa biết thế nào là làm chủ với tư cách một người dân. Trước đổi mới, chiến tranh vừa chấm dứt thì kinh tế thị trường bắt đầu hình thành. Do vậy, thực tế nhiều người chỉ biết đến “làm thuê” cho các “ông chủ” có vốn đầu tư trong kinh tế thị trường. Học để làm chủ, tức là mỗi người dân cần phải nhận thức được thế nào là một công dân. Trong mỗi quốc gia, mỗi công dân đều có quyền công dân, quyền con người; mỗi người dân khi mất quyền công dân, vẫn còn quyền con người. Công dân chỉ có trong nhà nước pháp quyền, vì nhà nước pháp quyền hình thành trong kinh tế thị trường. Trong kinh tế thị trường thì có những người làm thuê và những người làm chủ. Nhiều khi có người làm thuê ở lĩnh vực này nhưng lại là người làm chủ ở lĩnh vực khác. Nói cách khác, làm thuê và làm chủ chỉ là các cách thức khác nhau để đạt được các mục tiêu. Không nên kỳ thị người làm thuê hoặc kỳ thị người làm chủ, nếu họ đều làm tốt công việc theo pháp luật. Người làm chủ kém không bằng người làm thuê giỏi. Muốn trở thành người làm chủ, người dân cần phải biết cách (khéo) phê bình cán bộ, tức phê bình nhưng không được “chửi” như Hồ Chí Minh đã nói; đồng thời, người dân phải biết giám sát cán bộ thông qua các tổ chức xã hội, báo chí. 

          Nhìn từ phía cán bộ, học là để biết cách làm thuê cho nhân dân. Nếu cán bộ không học các kiến thức như lý luận chính trị, luật pháp, chuyên môn, ngành nghề sẽ không biết làm thuê. Lâu nay nhiều cán bộ chỉ nghe nhiều, chứ chưa biết thế nào là làm thuê với tư cách một cán bộ - người đầy tớ. Do vậy, họ lãnh đạo nhưng cứ thản nhiên dùng “quyền lực”, chứ không biết rằng “lãnh đạo là làm đầy tớ nhân dân” như Hồ Chí Minh đã nêu rõ. Muốn trở thành người làm thuê giỏi, mỗi cán bộ cần phải biết thế nào là một công chức; tức một công chức “có danh dự” khi người dân tín nhiệm, phải thấy được “trách nhiệm” nặng nề của mình. Do vậy, mỗi cán bộ cần phải học, nhận thức đúng đắn về kinh tế thị trường, biết thế nào là người làm thuê. Muốn trở thành người làm thuê, cần phải “biết cách làm việc” với nhân dân. 

          Hồ Chí Minh đã chỉ rõ rằng, cán bộ có hai cách làm việc với nhân dân: Một là, làm việc theo cách “quan liêu”. Hai là, làm việc theo cách dân chủ. Cách làm việc quan liêu, tức là cán bộ đã coi dân là đầy tớ; còn làm việc theo cách dân chủ, tức là cán bộ coi dân là người chủ. 

Từ các phân tích trên cho thấy, các cán bộ của Đảng, Nhà nước cần phải nhìn nhận rõ vấn đề làm thuê và làm chủ trong kinh tế thị trường để có những đổi mới tiếp theo về kinh tế, chính trị và văn hóa. Đồng thời, mỗi cán bộ, đảng viên cần phải nhận thức đúng đắn về kinh tế thị trường, cũng như thế nào là người làm thuê, để có thể trở thành những “người đầy tớ thật trung thành của nhân dân” như Chủ tịch Hồ Chí Minh khi sinh thời thường nhắc nhở.