Góc nhìn của Kiến trúc sư Bùi Huy Hội: Chính quyền có vô can?

       Tôi từng kinh doanh vũ trường, karaoke, nhà hàng. Thường đêm cuối tuần, khách hàng có thể lên tới cả gần nghìn.

        Vũ trường và karaoke trên tầng hai, có cầu thang rộng để khách đi lại. Tôi vẫn cho thiết kế, xây dựng hai cầu thang thoát hiểm bên hông, sử dụng khi có sự cố. 

        Gần chục năm kinh doanh, nhờ Trời, hai cầu thang phụ này chỉ dùng trong việc đi lại của nhân viên, chưa một lần sử dụng cho việc thoát hiểm.

        Vũ trường, karaoke, do yêu cầu về trang âm, cần phải kín, sử dụng nhiều vật liệu cách âm, dễ cháy: salon gỗ, đệm mút, bọc vải, trải thảm... Nhiều thiết bị âm thanh, ánh sáng công suất lớn treo trên tường, trên trần. Dây điện, dây dẫn đi ngầm, nổi, trong tường, dưới sàn, dưới thảm, trên trần, có thể nói là khắp nơi.

        Chưa nói gì đến phá hoại, chỉ sơ ý nhỏ như một mẩu thuốc lá rơi xuống thảm, một sự cố chập điện, đều có thể trở thành thảm họa lớn cho tài sản và sinh mạng hàng trăm, hàng nghìn người.

        Những năm 1990, quy định về phòng chống cháy, nổ chưa đầy đủ, cụ thể; trang thiết bị báo cháy, sơ cứu chưa hiện đại như hiện nay. Đương nhiên, quy trình thẩm định, xét duyệt, cấp phép của cơ quan chuyên môn về cháy, nổ cũng đơn giản, sơ sài hơn.

        Thực ra, để được các cơ quan cấp phép chấp thuận, có nhiều cách. Có thể chạy, nộp tiền bảo kê, chí ít cũng nhận được sự dễ dãi khi kiểm tra một cách qua loa, chiếu lệ. Tôi chọn cách làm ăn nghiêm túc, lâu dài, không chọn phương án chạy.

        Vũ trường, karaoke là loại kinh doanh có điều kiện, là nơi tập trung đông, ồn ào, tính mạng con người, không phải chuyện đùa. Kinh doanh vũ trường, karaoke phải tự ý thức được tính chất đặc thù và những rủi ro tiềm ẩn. Khi chưa đủ điều kiện kinh doanh lại trông vào sự dễ dãi, được hiểu thực chất là bảo kê của chính quyền, việc sẽ xảy ra cháy nổ là đương nhiên. Chỉ là lúc nào, ngày nào, giờ nào.

        Tôi kể lại chuyện này, để liên hệ về vụ cháy quán karaoke hôm qua ở 68 Trần Thái Tông, Hà Nội. Cơ quan cảnh sát điều tra đã quyết định khởi tố vụ án. Qua báo chí đưa tin, dễ dàng nhận thấy: biển quảng cáo bằng vật liệu dễ cháy, che kín toàn bộ mặt tiền, cản trở lực lượng cứu hoả; không có lối thoát hiểm thuận lợi, đủ cần khi xảy ra sự cố; không có họng cứu hoả, hoặc rỉ sét, không có nước; bình cứu hoả nặng về trang trí; nhân viên không được trang bị kĩ năng đối phó với cháy nổ; biển báo, chỉ dẫn khách không đầy đủ; thậm chí, giấy phép kinh doanh còn chưa được cấp mà vẫn cho khách vào hát...

        Chủ cơ sở kinh doanh phải chịu trách nhiệm, đương nhiên. Nhưng chẳng lẽ chỉ có họ? Tôi nghe phát biểu của một vị quan chức rằng, quán này đã bị phạt, đã được cảnh báo, nhưng vẫn cố tình hoạt động và khẳng định họ "đã làm hết trách nhiệm" mà muốn bật cười.

        Hơn chục mạng người đã chết sau một vụ cháy, nổ giữa thủ đô là một kết cục vô cùng bi thảm không thể chấp nhận được. Các cơ quan có liên quan và chính quyền sở tại không thể vô can.

        Từng có cháy lớn ở Zone 9, cháy karaoke Nguyễn Khang, cháy nhà xưởng, cháy chung cư, cháy cửa hàng bán xe, cháy cơ sở kinh doanh không đảm bảo an toàn...

        Câu hỏi đặt ra là: 

        - Có hay không một chính quyền phường, quận, với những công chức, viên chức tử tế, trách nhiệm không bảo kê cho các cơ sở kinh doanh karaoke, quán bar, nhà hàng chưa đủ điều kiện về phòng chống cháy nổ, an toàn vệ sinh thực phẩm?

        - Có thật là các cơ sở kinh doanh đỏ đen, cờ bạc; mại dâm trá hình, tiêu thụ đồ trộm cắp, hàng giả, trốn lậu thuế... đều tổ chức chặt chẽ, tinh vi đến nỗi chính quyền dù quyết tâm, mưu trí, toàn tâm toàn ý vẫn bị qua mặt?

        Chắc chắn là không phải. Là người từng kinh doanh dịch vụ này, tôi chắc chắn chẳng cơ sở kinh doanh dịch vụ nào che mắt được hệ thống chính quyền tinh tường và dày đặc của ta.

        Những tệ nạn xã hội, tiêu cực dẫn đến những bất ổn này, trước hết là trách nhiệm của chính quyền.

        Một đốm lửa nhỏ, nếu làm ngơ sẽ trở thành một đám cháy lớn. Một đám cháy lớn, không kiểm soát sẽ thiêu huỷ không chỉ những vật liệu bắt lửa.

CÓ NGUY CƠ TRẺ HÓA THANH NIÊN CHỐNG

Tình trạng người trẻ hiện nay không hiểu lí do tại sao lại có những hành vi chống cộng gay gắt xẩy ra ngày một nhiều, để lí giải về vấn đề trên chắc có lẽ có 2 nguyên nhân chính sau.

Thứ nhất là sự tiếp thu những giá trị lịch sử của dân tộc còn hời hợt có nghe, có đọc, có đinh hướng tư tưởng, cũng như giá trị của ý thức hệ cách mạng tuy nhiên lớp trẻ mới chỉ "lắng nhưng chưa đọng" khi tiếp cận những văn hóa ngoại lai xấu độc trên các trang mạng xã hội, hay trực tiếp đọc các tin bài có những nội dung tiêu cực trong thực thi nhiệm vụ của một số lãnh đạo, cán bộ rồi suy diễn là chế độ Đảng này hỏng to rồi.

Xin lưu ý các vị rằng Đảng ta như một cái nhà vậy móng và tường nhà đều vững chắc  kiên cố bão gió có làm hỏng hoặc thời gian bào mòn do tác động môi trường làm hỏng 1 vài viên ngói thì ta thay chúng âu cũng là chuyện đương nhiên, Sao lại thay cả nhà..

Thứ 2 các thế lực thù địch hiện nay điên cuồng chống phá cách mạng, chúng không từ một thủ đoạn nào trong đó đích nhắm tới của chúng là thanh niên, các nhà văn, nhà báo, chí thức trẻ vv. vậy mục đích chống Đảng là gì chống đối là không tin Đảng, đi nói xâu, kích động chia rẽ nội bộ, chia rẽ đạo với đời, bôi nhọ lãnh tụ, các đồng chí lãnh đạo của Đảng, đã đến lúc chúng ta phải kiên quyết mạnh bài trừ triệt để tư tưởng chống Đảng trên, phải tẩy lão.cho vào học tại các trung tâm phục hồi tư tưởng,

 CON ĐƯỜNG CỦA  THANH NIÊN KHÔNG CÓ CON ĐƯỜNG NÀO KHÁC CHỈ CÓ CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG CHỦ NGHĨA.

Lớp cha trước lớp con sau phải thành đồng chí trung câu quân hành, không thế ta sẽ có tội với lich sử, máu của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đổ xuống mới có ngày hôm nay, Đảng ta hôm nay.

XIN KÍNH TẶNG NHỮNG MẸ ANH HÙNG

Chiến tranh đi qua nhưng tàn dư của nó để lại thì  thật khủng khiếp Cha mất con, con mất Cha,vợ mất chồng Anh em mất nhau rồi Mẹ mất con nhiều những bà mẹ tôi đã gặp mất cả chín đứa con yêu mà Mẹ đứt ruột đẻ ra, ra đi không về

                                                                 CON XIN ƠN MẸ

Con xin cúi đầu con xin ơn Mẹ, ơi Mẹ anh hùng lòng Mẹ thủy chung

đất nước hôm nay hạnh phúc sum vầy,ôi nụ cười Mẹ mùa xuân đắm say

MẸ CHO CON HIỂU THỜI LỬA BOM

MẸ CHO CON BIẾT NỖI CĂM HỜN

MẸ CHO CON HIỂU THỜI CHIẾN TRANH

MẸ CHO CON TẤT CẢ CUỘC ĐỜI

 CHO CON YÊU MÁU XƯƠNG CÒN NẰM LẠI 

VÀ TỰ HÀO, TỰ HÀO SẮC THẮM CỜ BAY

MẸ CHO CON HÔN BÀN TAY MẸ

ĐÔI BÀN TAY, ĐÔI BÀN TAY NUÔI LỚN NHỮNG ANH HÙNG 

Phẫn nộ clip con trai tát mẹ, chửi “sao bà chưa chết đi”!

Chia sẻ

        Ngày 16/10, một đoạn clip dài hơn 1 phút ghi lại sự việc trên lan truyền trên các diễn đàn mạng xã hội. Những hình ảnh trong clip cho thấy, một phụ nữ cao tuổi cùng 2 người con ngồi chờ đến lượt khám tại bệnh viện. Ngay mở đầu đoạn clip, người con trai vung tay tát mẹ, luôn miệng chửi rủa “Sao bà không chết đi, chết m... bà đi cho nó sớm”.

   

`

 

Liên tục sau đó trong đoạn clip,người con trai này có những lời lẽ chửi rủa, mắng nhiếc người mẹ với những lời lẽ khó nghe: “sao bà mãi chưa chết”, “cả bao năm nay bà đã chết đâu”. Ngồi giữa bà mẹ và người con trai là một người phụ nữ có lẽ cũng là con của mẹ này. Người phụ nữ này có vẻ bình thản, không đứng ra can ngăn, khuyên nhủ người con trai. Trong khi đó, bà mẹ già chỉ lẩm bẩm như than thân trách phận, tay run run cầm chiếc khăn.

      Đoạn clip được lan truyền trên các diễn đàn khiến cư dân mạng dậy sóng, sục sôi căm phẫn trước thái độ vô cùng bất hiếu của người con trai đối với người đã sinh thành, nuôi dưỡng mình. Theo tìm hiểu được biết, vào ngày 15/10 trong lúc đưa người thân đi khám tại Bệnh viện Bạch Mai. Bất bình khi chứng kiến cảnh tượng con trai chửi rủa mẹ, người này đã dùng điện thoại quay lại, đăng tải lên các mạng xã hội nhằm cảnh báo một thực trạng đáng buồn của xã hội. Được biết hành vi thường xuyên chửi bới, lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 51 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP với mức phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng; đồng thời, buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu. “Nếu đã ngược đãi, hành hạ gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi trên mà còn vi phạm, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình theo quy định tại Điều 151 Bộ luật Hình sự. Trường hợp này, người vi phạm sẽ bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.”

ĐẢNG VIỆT TÂN TRÒ CƯỜI CHO THIÊN HẠ

Thực tiễn cho thấy sau năm 1975 đất nước ta thống  nhất lợi dụng những khó khăn về kinh tế trong nước, cũng như bất ổn về an ninh trật tự xã hội chưa kịp ngày môt ngày hai giải quyết xong để gột rửa văn hóa phẩm đồ trụy, tàn dư của một nền văn hóa bệnh hoạn ngoại lai của chế độ cũ để lại, nhiều băng đảng lợi dụng khó khăn trên vì thế xuất hiện,nhằm mưu toan kế hoạch lớn là kích động lôi kéo các phần tử xấu chống phá chính quyền ta, chúng kêu gọi  trong và ngoài nước tài trợ tiền của cho chúng để chúng đứng lên phất cờ khởi nghĩa nhân danh cho cái gọi là dân chủ nhân quyền trong nhiều bọn phản động phải kể đến trong đó là bọn đảng VIỆT TÂN chúng khuếch trương rằng đảng của chúng đã có tới hàng vạn người theo chúng nằm giải rác khắp các vùng miền, quốc gia sẵn sàng chiến đấu "vì dân" thập niên 80 - 90 để chứng tỏ uy danh mà cái gọi là Nhân danh Đảng hành động chúng đã cho mở liên tiếp 3 đợt hành quân quy mô vừa, và lớn GỌI là ĐÔNG TIẾN 1 - 2 -3 vượt qua biên giới CAMPUCHIA - LÀO xâm nhập vào Việt Nam để khủng bố, cướp chính quyền.
Tuy nhiên với mạng lưới tình báo dầy đặc nội, ngoại tuyến của ta, với sự cảnh giác cao độ của nhân dân biên giới 3 nước Việt - Lào - Campuchia chúng ta đã lần lượt tóm gọn các toán hành quân vào Việt Nam, đây là một trong những chuyên án lớn thành công, được đưa ra xét xử công khai xét xử nghiêm minh  được đông đảo nhân dân cả nước hoan nghênh, tên cầm đầu như hoàng cơ minh đã bị tiêu diệt nhưng hiện nay tổ chức phản động này của chúng không vì thế mà tan giã có chiều hướng lôi kéo dụ dỗ được nhiều người hơn, giải thích về vấn đề này có 2 nguyên nhân sau.
- Thứ nhất là một số đối tượng bất mãn chế độ
- Thứ 2 là một số người dân bị kích động lôi kéo dụ dỗ tham gia chúng sẽ cho tiền, và khi 2 đối tượng trên đã xa vào dùng tiền của chúng rồi thì khó có thể không hoạt động cho chúng, xin thưa rằng nhân danh Đảng để phá một chế độ Đảng ưu việt như ĐẢNG CỘNG SẢN LÀ VIỄN TƯỞNG lịch sử chứng minh rất rõ là kể từ khi có Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời đã lãnh đạo nhân dân dành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác, KÌ TÍCH xóa được cùng một lúc 3 thứ giặc.
ĐÓ LÀ GIẶC ĐÓI - GIẶC DỐT - GIẶC NỘI, NGOẠI XÂM, đưa cả nước Việt Nam tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, Đảng việt tân là gì,Kết luận lại đây thực chất là một đảng khủng bố sinh ra là để lấy tiền tài trợ ủng hộ rồi ăn chơi, phá phách kích động hận thù chia rẽ tình đoàn kết máu thịt giữa nhân dân các nước yêu chuộng hòa bình, và nhân dân với Đảng, nếu ai đó có ảo vọng mơ tưởng vào một cái gọi là đảng việt tân hão huyền vớ vẩn kia hãy bừng tỉnh lại TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH, VÀ CHỦ NGHĨA MÁC LÊ NIN LÀ KIM CHỈ LAM CHO CHÚNG TA BƯỚC ĐI LÊN SÁNH VAI CÙNG CÁC CƯỜNG QUỐC KINH TẾ THẾ GIỚI..

Cuộc sống, mưu sinh, sự tắc trách và hậu quả.

          Chiều ngày 23/9/2016 một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng giữa xe ba gác chở tôn và cháu bé chạy xe đạp ở phố Tân Mai - Hà Nội, nhìn ảnh hiện trường cảm thấy thật là đau lòng.

            Cháu bé là nạn nhân của sự cẩu thả, vô tội vạ của người lớn. Ấy thế nhưng lại có bài đăng trên báo viết về vụ việc là nguyên nhân trẻ không có sân chơi, tôi chưa hiểu tác giả muốn nói đến cái Vĩ Mô như thế nào từ trường hợp này.

            Xin xem xét sự việc từ góc độ vi mô như thế này, phần lớn những vụ tai nạn thương tích của trẻ em nhìn chung cũng đều có bóng dáng từ sự vô tâm của người lớn, không là của người thân thì cũng là của người ngoài xã hội.

            Và cũng mới chiều hôm qua 25/9 chúng ta lại chứng kiến thêm một trường hợp tử vong tôn cứa cổ dây chun chằng xe bò bị đứt, tấm tôn bung ra cứa trúng cổ nạn nhân. Cả hai trường hợp trên đặt ra cho chúng ta câu hỏi vì sao??? 

            Vì sao ư? Vì sự chủ quan của chính chúng ta, những người tự cho mình là đã lớn. Trong vụ tai nạn này, chúng ta đã thấy hậu quả như thế nào. Rất nhiều người tự tin là tay lái mình tốt, là mình đã chuẩn bị chu đáo, rất tốt để rồi tình huống xảy ra thì không thể xử lý kịp.

            Ra đường tôi rất sợ mấy xe chở tôn, chở sắt cây trên những chiếc xe ba gác máy, những xe tải thùng không che hết được hiểm nguy. Có khó gì một việc che chắn, bịt kín tấm tôn, có treo tín hiệu trên đầu để người khác nhận biết và quan trọng hơn là anh chở hàng nguy hiểm thì đi đâu mà vội, chẳng ai phạt anh chạy chậm (trừ trên cao tốc), chậm một chút thôi, có tín hiệu rõ ràng để mà xử lý thì đã không xảy ra những tai nạn thương tích cho bất cứ ai...

            Những tai nạn kiểu này thì người nào cũng có nguy cơ trở thành nạn nhân của nó chứ không riêng gì trẻ em.

            Trong trường hợp này phương tiện không có lỗi, con đường không có lỗi, mà lỗi đó là từ sự cẩu thả mà ra vậy mà.

            Cũng vì cuộc sống, mà sống cũng để lo cho bản thân và gia đình, ai cũng là người, vậy mỗi người hãy cẩn thận nhé...

Chuyện với người cha của Trịnh Xuân Thanh

Cuộc hẹn. Tôi chợt nhận ra chỗ ông hẹn với tôi là một địa điểm trước chùa Tảo Sách ngay sát Hồ Tây. Cũng nói thêm là khi gọi, ông bắt máy và nói luôn đến nhà riêng của ông không tiện vì nhiều nhẽ…

Không gian trước chùa như phóng khoáng thoáng đãng trong nắng với gió thu Hà thành. Nên từ xa, cái dáng ông lâu ngày chưa gặp lại trên cái chiếc cúp cũ mèm rất dễ nhận ra.  Mà hình như khác? Khác là cái cúp 92 thuở nào mà tôi vẫn gặp ông cưỡi hồi là Hiệu trưởng trường Đoàn Trung ương và cả khi là Phó ban Dân vận nay được thay bằng thứ xe khác ngó xuôn gọn hơn. Vẫn cái dáng manh mảnh lòng khòng và may chưa dính bụng bự. Khác chăng là ông nuôi râu lẫn ria. Đã trắng phớ cả. Xem nào năm nay ông sắp tám mươi, hình như bảy tám bảy chín?

Thay vì ghé vào một quán cà phê gần đó, tự dưng tôi ngỏ là nên vào chùa? Ông cũng vui vẻ chiều.

Để tĩnh tâm cho ông. Và cho nhau? Tôi cũng chả biết nữa. Nhưng mấy khi như sớm thu này được sải những bước chầm chậm bên một vị vong niên như một thứ cố nhân cũng là cái việc đường được? Vong niên là mối quan hệ của người nhiều tuổi chơi với người ít tuổi. Gọi là đường được chứ không dám và rành rẽ là thú vị bởi cái người bên tôi đây, vẻ ngoài bình lặng cùng cái cười như cố hữu ấy dám chắc chả nhiều thì ít đang chất chồng nhưng giông bão này khác trong lòng? 

Cũng lạ là chúng tôi diễu suốt từ cổng chùa đến gian tam bảo rồi nhà tổ quành ra chỗ bình phong nghi môn ngay sát mí nước Tây Hồ, khách vãn chùa sáng thu nay cũng lắm, chùa lại gần nhà ông thế mà hình như chả có ai nhận ra  cái người trông cao lão râu ria bạc trắng kia là thân phụ của một người tên là Trịnh Xuân Thanh tâm điểm mấy ngày nay của bão dư luận?

Cũng có biết vị tiến sĩ sử học này đọc rộng nhưng vẫn bất ngờ khi ông rành rẽ thêm cùng tôi về ngôi chùa Tảo Sách đã tồn tại hơn 6 thế kỷ ven Tây Hồ này. Tảo (còn có tên nữa là Tào) Tào Sách, đọc sách dưới nắng mai, tên chữ là Linh Sơn tự. Khi cùng nhau luận một chặp để tạm hiểu được vế đối Tào Sách thanh phong thiên cổ danh lam quang hữu vĩnh/Tây Hồ minh nguyệt tứ thời cảnh chí ánh vô biên (Gió Tào Sách danh lam nghìn xưa ánh sáng còn mãi/Trăng  Tây Hồ bốn mùa cảnh sắc tươi sáng vô cùng) ông khẽ cười rằng người xưa cũng như nay luôn chăm chú nhưng lại viễn vông lảng tránh những sự thật trần trụi. 

Nhưng cái gì cũng tuân theo thứ luật dịch biến. Ngay ngôi chùa cổ này đã bao lần dâu bể những là phá phách hỏa hoạn. Lần mới đây đâu như năm 2011, gian tam bảo nguy nga hoàng tráng ta vừa ghé nãy một cơn hỏa hoạn đã bùng phát thiêu rụi hơn trăm mét vuông may mà nhiều tượng thờ đã mau chóng được cứu thoát. 

Thiên hạ ít người biết được những thứ dâu bể đó mà nay chỉ rờ rỡ trước mắt chúng sinh những cảnh cẩm tú minh nguyệt thanh phong trăng trong gió mát? Nói vậy nghĩa là thế nào? Hình như ông đang nhắc đến công đoạn nào đó của  quy luật vô thường sinh, trụ, dị, diệt? Liệu quy luật ấy có hữu hiệu khi vận vào thứ chúng sinh phàm trần, hiểu đại khái là qua cơn bĩ cực sẽ tới hồi thái lai?

Những sải bước viếng chùa chầm chậm lại khi chúng tôi tìm được một chỗ ngồi vắng vẻ nơi góc vườn bên một gốc bưởi lúc lỉu những quả.

Là tôi đang nói dở đến đoạn vong niên với cố nhân bậc đàn anh cũ nay gặp lại. Tờ báo Tiền Phong nơi tôi tòng sự cuối những năm bảy mươi của thế kỷ trước giao nhiệm vụ cho đám phóng viên mới vào nghề là phải bám cho chặt những chỉ thị cùng hoạt động của một ban thuở ấy có tên Ban Thanh niên Công nhân Trung ương Đoàn. 

Từ tòa báo nhảo sang ngôi nhà 62 Bà Triệu trụ sở của Ban cũng gần. Tuần nhiều thì ba bốn buổi, ít thì một thường luôn có những cuộc gặp làm việc như thế. Tôi không rành lắm các Ban khác của cơ quan T.Ư Đoàn như thế nào nhưng hoạt động lẫn nhân sự của Ban Thanh niên Công nhân thì hơi bị chắc. Tôi với Dương Xuân Nam (tức nhà thơ Dương Kỳ Anh, sau trở thành tổng biên tập của báo) bám theo nhiều thành viên trong Ban đi khắp các tỉnh thành địa phương, nơi nào có hoạt động của thanh niên công nhân. 

Trưởng Ban là anh Phan Xuân Chương cẩn trọng nhưng vui tính từng để lại bao kỷ niệm lẫn dấu ấn. Còn nhớ hồi anh chuyển công tác sang làm chỗ Ban cán sự Đảng ở Mátxcơva, lần đó nhổng sang tôi mò về nằm ở phòng anh trong khu tập thể của Ban gần mươi ngày, được anh chỉ vẽ cụ thể cung cách thâm nhập mảng người Việt lao động hợp tác khi đó đang nhan nhản khắp Liên Xô. Tiếc anh Chương bị bạo bệnh mất sớm đâu năm 1990.

Phó của anh Chương ở 62 Bà Triệu là anh Lê Quang Thưởng. Ông này khi đó còn trẻ mà tóc đã bạc cũng là tấm gương cần cù, sâu sát thực tế. Nhiều dịp tôi theo  anh Thưởng đi cơ sở, anh em công trường cứ một hai thưa bác với anh. Anh Thưởng chả thèm để ý đến chuyện nhuộm tóc cứ để thế mãi sau này khi đảm nhận chức tước mới là Phó ban Tổ chức Trung ương Đảng.

Một vị phó nữa của anh Chương cùng họ tên lót nhưng khác tên với tôi là anh Trịnh Xuân Giới. Tôi được bám cơ sở với anh Giới có vẻ nhiều hơn là với ông Trưởng và ông Phó ban kia. Phong trào rèn tay nghề thi thợ giỏi. Phong trào tiết kiệm (thu hồi) vỏ bao xi măng. Phong trào thu nhặt sắt thép phế liệu… Thôi thì đủ cả.

Luẩn quẩn với lẩn mẩn vậy cũng vèo đi dễ sáu, bảy năm giời.  Lần ấy, anh Giới đưa tôi về nhà máy sắt tráng men Hải Phòng nơi anh từng làm việc. Kết thúc đợt công tác, quà nhà máy biếu hai anh em là cái ca sắt tráng men trắng có dòng chữ đỏ Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược sản phẩm của nhà máy vốn thịnh hành trước đó rất lâu thời chống Mỹ và năm cái bát ăn cơm bằng sắt tráng men. Anh Giới trịnh trọng cảm ơn nhưng trả lại năm cái bát ăn cơm và nói hai anh em tôi chỉ xin cái ca làm kỷ niệm. Tiếc nhưng anh đã làm vậy đành chịu.

Hình như có ai đã nói những cú hích thời trẻ nó quan trọng dư năng lượng để ngoặt cuộc đời sang một hướng khác? Những câu chuyện không đầu cuối lui mãi vào những đêm sâu ở nhà khách mỏ Đèo Nai, Quảng Ninh, xi măng Hải Phòng… đến giờ hình như vẫn còn roi rói? 

Hình như anh không phải vài lần khuyến khích tôi là nên xin tập trung dứt điểm một đợt hàm thụ chuyên tu Hán Văn hay ngoại ngữ gì đó cho đứt điểm, cậu có khiếu đấy, cứ chùng chình láu táu kiểu học lỏm chả đi đến đâu… Cái thời ấy bao thứ chia lòng chia trí rồi những lần lữa chùng chình này khác mà tôi đã ngó lơ những lời khuyên của những người anh! Giờ vèo cái, chửa tiêu gì ra món đã sắp hết veo cuộc đời đúng như anh Giới từng cảnh báo vậy!

Chu tất đến tỷ mẩn. Cẩn trọng đến cứng nhắc. Thứ phát lộ ấy ở anh ở công việc ở ban ngày. Nhưng những câu chuyện về đêm ở nhà khách thấy thấp thoáng một anh Giới là lạ. Gia đình anh thuộc loại có máu mặt của dòng họ Trịnh mạn Mai Lâm, Đông Anh. Cụ ông có hai bà. Anh là con bà sau. Kháng chiến, gia đình anh bỏ lại gia sản lếch thếch tản cư lên Thái Nguyên.  Sau 1954, gia đình bà trước đi Nam. 

Anh rành rẽ khai trong lý lịch. Có phải vì thế chuyện vào Đảng của anh cũng hơi bị trục trặc nhưng may rồi xuôi. Cuối 1975, Phó ban Thanh niên Công nhân Trung ương Đoàn Trịnh Xuân Giới được tham gia trong tổ công tác đặc biệt do Phó Thủ tướng Đỗ Mười vào Sài Gòn nghiên cứu khảo sát tình hình chuẩn bị cho cuộc cải tạo tư sản. 

Vào Nam, chợt nhớ ra chủ định lâu nay, anh đã mạnh dạn gặp ông Đỗ Mười đề đạt nguyện vọng được đến thăm người anh ruột cùng cha khác mẹ vô Nam từ năm 1954 lâu nay biệt tích hiện đang học tập cải tạo. Anh cậu làm gì? Dạ người anh tên là Trịnh Xuân Ngạn làm Chánh án Pháp Viện tối cao. Anh mày làm to nhỉ. Rồi ông Đỗ Mười cũng cấp giấy…

Gần hai mươi năm sau, năm 1995 nhân một hội nghị quốc tế về thiên văn học tổ chức tại Hà Nội, tôi được gặp, phỏng vấn viết bài về nhà thiên văn học tài năng người Việt ở Pháp Trịnh Xuân Thuận. Từng được đọc cuốn Hỗn độn và hài hòa với cách viết độc đáo khoa học xen với văn chương trước đó nên tôi bập vào chuyện với nhà thiên văn học rất tự nhiên.

Càng chuyện càng ngạc nhiên thú vị khi biết GSTS Trịnh Xuân Thuận là con trai vị Chánh án pháp Viện Tối cao của chính quyền Sài Gòn bị đi tập trung cải tạo và cũng là anh ruột của anh Trịnh Xuân Giới.  Hai mươi năm, chắp nối lại câu chuyện của cả hai người, đại thể thế này, người anh của Trịnh Xuân Giới nổi tiếng đến mức Chính phủ Pháp đã có thư riêng cho Thủ tướng Phạm Văn Đồng thỉnh cầu việc giúp đỡ. 

Việc giúp ấy do ông Trịnh Xuân Ngạn thời gian tập trung học tập cải tạo, ngoài cái trại mà anh Giới vào thăm lần đầu ấy sau chuyển ra Bắc qua trại Hoàng Liên Sơn một thời gian dài sức khỏe kém sút. Rồi ông Ngạn, cha của GSTS Trịnh Xuân Thuận được đặc cách ra trại và xuất cảnh ra nước ngoài. 

Chia tay người anh tại ga Hàng Cỏ do được báo gấp và muộn, anh Giới chỉ gặp được người anh của mình một chốc. Sách báo bên phe của chú anh đã nghiền ngẫm nhiều ở các trại cải tạo. Có lẽ phải khác đi chứ theo cái cách này thì chỉ nghèo mãi. Ông anh vắn tắt vội với chú em khi ấy là Phó Ban Thanh niên Công nghiệp T.Ư Đoàn như thế…

Đối diện 1

Rồi anh Giới chuyển công tác về phụ trách Trường Đoàn Trung ương. Tôi có người bà con ở Trường dưới quyền anh nên thi thoảng nhảo sang cũng có gặp anh. Đâu như thời gian anh Sáu Phong Nguyễn Minh Triết làm Trưởng ban Dân vận Trung ương đề nghị xin anh Giới sang thì phải, hay  nhiệm kỳ trước đó ông Phan Minh Tánh làm việc đó tôi không được biết rõ? 

Mười một năm với cương vị Phó ban Dân vận Trung ương, có lẽ lãnh vực dân vận cần anh ở nhiều vị trí khác nhau và được việc nên mới trụ lâu như thế? Có một chuyện cũng thú vị mà thời điểm đó tôi định viết nhưng anh bảo đừng, để khi khác. Khi khác chả bao giờ được thực hiện ấy là chuyện ông Phó ban Dân vận Trịnh Xuân Giới đi Hoa Kỳ. 

Ông không đi với danh nghĩa Phó ban Dân vận mà là phụ tá cho nhà ngoại giao Nguyễn Đình Bin. Đoàn công tác có thể nói là đặc biệt (sau này mới biết đó là đoàn sang để chuẩn bị cho việc ra đời Nghị quyết 36 về người Việt ở nước ngoài) với nhiều nhiệm vụ quan trọng thế nào không biết nhưng có cái việc kéo… ông Nguyễn Cao Kỳ về.

Tìm được nơi ông Kỳ cư ngụ, nhưng gặp không dễ. Có người bày cho cách đến sân ten nít. Cựu Phó tổng thống kiêm phi công Nguyễn Cao Kỳ gác vợt lau mồ hôi thẳng băng à mấy ổng dụ tôi về để bắt chứ gì… Cái gì? Về với tư cách thăm thân à? Để tôi nghĩ đã… Sau đó là những tiếp xúc chuyện trò, ăn uống thân mật này khác. 

Ông Kỳ nêu ba việc. Được mang theo nhà đầu tư và ký giả về; Được tự do về thăm quê; Được đi thoải mái từ Nam ra Bắc. Mọi thứ OK. Và như mọi người đã biết, cái bắt tay thân mật lần đầu của ông Phạm Thế Duyệt - Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam với ông Nguyễn Cao Kỳ tại Trụ sở Tràng Thi có duyên do từ cuộc đi tiền trạm năm ấy của ông Bin với ông Giới.

… Bây giờ lại ngồi với ông như bốn mươi năm trước. Có điều không phải ở nhà khách nhà máy sắt tráng men mà ở vườn chùa Tảo Sách, Tây Hồ. Và trên cái vầng trán thanh thoát ngày nào là mớ tóc bạc của người cha đang trĩu xuống nỗi buồn mang tên con Trịnh Xuân Thanh. Chợt chi  tiết năm cái bát ăn cơm sắt tráng men ngày ấy ập về… Chao ôi chả thể tưởng tượng được cái ông Giới khiêm nhường đến rụt rè ngày nào gần đây đã hào sảng đồng ý cho lính của con trai tổ chức cho mình một cái lễ sinh nhật hoàng tráng chi phí nửa tỷ đồng! 

Thời thế quả là đảo điên! Ngập ngừng rồi tôi cũng hỏi thẳng ông cái việc ầm ĩ trên truyền thông vừa rồi là đơn vị dưới quyền của Trịnh Xuân Thanh đã dám tổ chức sinh nhật cho bố sếp tức lo cho ông Giới đây một cái lễ sinh nhật chi phí gần nửa tỷ bạc là cơ sự làm sao? 

Vừa buột lời tôi đã hơi hối vì chợt nghĩ đến câu chuyện của một cán bộ lãnh đạo Đảng Quận Tây Hồ dịp báo cáo về phong trào học tập làm theo tấm gương Bác Hồ đã xúc động kể về một ông Bí thư chi bộ khu 14 của Khu đô thị Ciputra đã từng làm cái việc hằng ngày đi thu gom giấy trắng một mặt tại các cửa hàng phô tô để làm phong bì giao dịch và in nháp các tài liệu nghiên cứu. Đồng chí đã dùng tiền từ nghiên cứu khoa học và tiền tiết kiệm mua một bộ máy tính tặng trường Mầm non Phú Thượng.

Vị Bí thư ấy là ông Trịnh Xuân Giới. Cũng vẫn lời vị cán bộ Đảng nọ.

Năm 2013, trong dịp kỷ niệm 123 năm ngày sinh nhật Bác, đồng chí Trịnh Xuân Giới được Quận ủy, Hội đồng thi đua khen thưởng Quận Tây Hồ tặng giấy khen vì có thành tích trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. 75 năm tuổi đời, 52 năm tuổi Đảng, đồng chí Trịnh Xuân Giới thực sự là người đảng viên mẫu mực, người Bí thư chi bộ điển hình trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ.

Ciputra Tây Hồ là vị trí đắc địa nơi quần cư của dân thượng lưu.  Là khu dân cư được thành lập chưa lâu, người dân khu đô thị ở nhiều nơi chuyển đến, chủ yếu là những người có địa vị trong xã hội, có trình độ dân trí cao. Gần 30% cư dân là người nước ngoài, với gần 50 quốc tịch. Là khu dân cư có nhiều cán bộ cao cấp đang đương chức, đã nghỉ hưu với hàm Ủy viên Bộ chính trị, Ủy viên Trung ương, đứng đầu Bộ ngành này khác. Thế mà đã  hơn ba nhiệm kỳ, ông Giới được tín nhiệm là Bí thư Chi bộ khối dân cư 14.

 Liên hệ gắn kết và chuyển động được những cán bộ cao cấp đã cao tuổi trong khu đô thị đã nghỉ hưu để họ tham gia công tác ở cơ sở là cả một việc gian nan và không có tâm có tầm chả thể làm được?  

Tôi đang tưởng tượng ông Bí thư chi bộ Trịnh Xuân Giới ngày đêm ra chạm vào đụng với những khuôn mặt, những mái đầu bạc khả kính cũ lẫn mới ấy có thể những ánh mắt ấy vẫn ánh lên những cái nhìn tin cậy ấm áp và cả cảm thông nữa nhưng chắc ông phải chịu một thứ áp lực vô hình cực kỳ khó chịu nào đó?

 Rằng các vị ơi, kia là cha ruột của cái tên Trịnh Xuân Thanh, Phó chủ tịch Hậu Giang vừa bị khai trừ Đảng bị truất quyền Quốc hội này khác… Mà khốn khổ, thể nào mà chả có những xầm xì nghi ngại rằng con dại cái mang, bố thì tô tượng đúc chuông, con thì phá đình phá chùa.

(Cuối buổi gặp ấy, ông có kể với tôi mặc dù vụ việc của con trai ông chưa được điều tra chưa kết luận cụ thể và mặc dù trong chi ủy các đồng chí trong chi bộ hưu thuyết phục, khuyên răn đủ cách nhưng ông Giới vẫn chủ động và dứt khoát xin từ chức Bí thư chi bộ. Nguyên nhân chắc có nhiều nhưng ông Giới có phần áp lực trước những ánh mắt nghi ngại ấy thì ông biết ăn biết nói ra sao?)

Khuôn mặt ông như có đám mây đen lướt qua.  Ông lão khốn khổ đang lặng phắc bên tôi đây, trong cuộc đời ông,  không biết có những sự kiện sự cố nào lớn hơn sự kiện mà bây giờ chỉ cần gõ guc gồ từ khóa cái tên Trịnh Xuân Thanh con trai ông tức khắc tuôn ngay ra hai triệu bảy trăm bốn mươi ngàn kết quả. 

Mà khủng khiếp thay, kết quả ấy toàn những sự việc con số như những thứ búa tạ giáng vào ông vào vợ con ông và những người thân. Nói đến chuyện người thân, ban nãy ông thở dài khi cho tôi biết vợ ông cũng đã bảy mấy. Nay ở trong tim bà vợ đang có thép không phải sức chịu đựng gì gang thép mà nhiều năm nay đã phải luồn 2 ống thép để chống cự với căn bệnh động mạch vành…

Cậu có tin không?

Bất ngờ chất giọng khàn khàn của ông bỗng vống lên… Không đợi tôi trả lời ông nhắc lại hình như từng kể tôi nghe cái đoạn một thời gian chiến sĩ vệ quốc đoàn Trịnh Xuân Giới được biệt phái làm thư ký cho các đội cải cách ruộng đất. Phải, ông đã từng kể và tôi có nhớ. Cái thời nhất đội nhì giời. 

Cái thời tố điêu tố lấy được để nhăm nhăm tí quả thực. Cái thời băng hoại tình nghĩa bố con anh em ruột rà lân gia này khác mà ông trực tiếp chứng kiến và tệ hơn là phải biên chép những sự ấy một cách tường tận. 

Ông thở hắt ra rằng không ngờ cái chuyện tố điêu tố lấy được mà ông hãi hùng đích mục sở thị ấy lại vận vào chính thời điểm cuối đời mình. Đó là cái cách ông nói cái chuyện tày đình lo cho sinh nhật bố sếp nửa tỷ bạc được ghi trong một cuốn sổ đen nào đó của doanh nghiệp con trai ông! Ông nói ông muốn làm cái việc đối chứng đối chất kiểm tra chuyện này…

Cậu có tin không? Chưa kịp trả lời việc của bố, lại tiếp một câu hỏi từ ông với chất giọng thở hắt ra cái việc của thằng con.  Chất giọng ông vẻ như đanh và dứt khoát rằng nếu như thằng Thanh tham ô làm thất thoát hơn ba ngàn tỷ, nếu cơ quan chức năng điều tra đến nơi đến chốn nghiêm minh nếu đúng như thế thì tội của nó là trời tru đất diệt, nó phải chịu sự phán xét nghiêm khắc của luật pháp bất kể hình thức gì. 

Rằng ông và những người thân đang mong, rất mong việc đó diễn ra theo đúng trình tự luật pháp. Nhưng bây giờ, kể cũng lạ, chưa điều tra xét xử hay pháp đình gì nhưng hơn hai triệu kết quả trên gúc gồ cả lề trái lẫn lề phải đều toát lên hơi hướng án tử úp chụp xuống đầu con trai ông?

Tôi có nhớ mình đã khẽ khàng hỏi ông rằng đang rộ lên cái tin thằng con trai ông đã bỏ trốn? Lại một cái thở dài kèm cái cười như mếu sau một hồi ắng lặng. Ông lắc đầu vẻ thiểu não rằng thật tình ông không thể biết được con trai của ông hiện đang ở đâu? 

Mấy ngày nay, dân báo chí, người thì đón đường gặp, người thì gọi điện gặng ông cho biết Trịnh Xuân Thanh đang ở đâu? Việc biến mất của con trai cùng cung cách ứng xử lạ lùng bí hiểm của Thanh đã gây bão trên mạng và giới truyền thông và chuốc lấy liều lượng khinh khi dè bỉu nghi ngại hình thành một câu hỏi lẫn dấu chấm than khổng lồ rằng phải vướng vào một tội tày đình thì mới đi trốn như thế?

Tôi ngó lâu hơn vào cặp mắt đã vương chút mờ đục của tuổi tác gặng thêm đại loại trước khi biệt tích, Thanh có nói có gọi trao đổi gì với ông? Và sau khi biệt tích có tin nhắn nào hay người nào nhắn cho bố mẹ mình an lòng rằng mình đang ở một chốn an toàn nào đó? Vv…     

Theo Tiền Phong